Көзөмөлдөнгөн адамдардын реестрин текшерүү

Көзөмөлдөнгөн адамдардын реестри — бул Россияда мыйзамсыз жүргөн чет өлкөлүк жарандардын расмий тизмеси. Реестрге киргизүү белгилүү бир чектөөлөрдү жаратат жана аларга милдеттер жүктөлөт (төмөндө кененирээк айтылат). Эгер чет өлкөлүк жаран өзүнүн статусун мыйзамдаштырбаса, олуттуу кесепеттер болушу мүмкүн: өлкөдөн чыгаруу/депортация жана Россияга кирүүгө тыюу салуу.

Чет өлкөлүк жарандардын реестрге киргизилишинин себептери::

Чет өлкөлүк жаран миграциялык мыйзамдарды бузгандыгы үчүн реестрге киргизилиши мүмкүн. Эң кеңири таралган себептерди жана жагдайларды карап чыгалы.

1.Уруксат берүүчү документтердин мөөнөтү өтүп кеткен

Россияда мыйзамдуу жүрүүнүн негиздери (патент, виза, иштөөгө уруксат, эмгек келишими) жарактуу болушу керек. Эгер мөөнөтү өтүп кетсе, чет өлкөлүк жаран реестрге кирүү коркунучуна туш болот.

2. Миграциялык каттоо (каттоо/регистрация) боюнча көйгөйлөр

Бузуу болуп эсептелет:

• миграциялык каттоонун жоктугу;
• убагында каттоого турбоо;
• каттоонун мөөнөтүнүн бүтүшү;
• «Амина» тиркемесинде геолокациянын жоктугу.

Миграциялык каттоону кантип текшерсе болот? Бул тууралуу кененирээк биздин макаладан окуңуз.

3. ИИМге эмгек келишими тууралуу билдирүү берилбеген

Патент менен иштеген жарандар патент алган күндөн тартып 60 күндүн ичинде ИИМге эмгек келишиминин түзүлгөнү тууралуу билдирүүгө милдеттүү. Болбосо патент жокко чыгарылып, чет өлкөлүк жаран реестрге киргизилиши мүмкүн.

4. Патенттин төлөмү кечиктирилген же төлөнбөгөн

Эгер төлөм бир күнгө болсо да кечиксе, патент автоматтык түрдө жокко чыгарылат. Бул реестрге киргизүүнүн түздөн-түз себеби болуп саналат.

5. Төлөнбөгөн карыздар

Аларга төмөнкүлөр кирет:

• Жол коопсуздугу инспекциясынын айып пулдары
• ИИМдин административдик айып пулдары
• мамлекеттик төлөмдөр
• мөөнөтү өтүп кеткен насыялар жана башка карыздар

Төлөм милдеттенмелерин аткарбоо миграциялык чектөөлөргө жана реестрге киргизүүгө алып келиши мүмкүн.

6. 90/360 эрежесин бузуу

Визасыз режимдеги өлкөлөрдүн жарандары Россияда календардык жыл ичинде 90 күндөн ашык болбоого тийиш (90/360 эрежеси). Уруксат берүүчү документтерсиз бул мөөнөттү ашырып жиберүү — реестрге киргизүүнүн эң кеңири себептеринин бири.

Реестрге жаңылыш киргизүү

Эгер документтериңиз туура болсо, бардык далилдерди чогултуп, ИИМге кайрылуу керек. Эгер сизди реестрге жаңылыш киргизишсе, ИИМ сизди андан чыгарып, бардык чектөөлөрдү алып салат.

Ошондой эле мыйзам боюнча иш берүүчү реестрде турган кызматкерди ишке чыгара албайт. Мыйзамда түздөн-түз реестрде турган чет өлкөлүк жаран иштей албайт деп жазылбаса да, бул талап иш берүүчүлөр үчүн коюлган нормалардан кыйыр түрдө келип чыгат.

Көзөмөлдөнгөн адамдардын реестринде турган чет өлкөлүктөр үчүн бир катар чектөөлөр бар:

• Эң биринчи чет өлкөлүк жаран туш болгон нерсе — бул банк карталары боюнча чектөөлөр. Сиз карта аркылуу айып пулдарды, салыктарды, камсыздандыруу төлөмдөрүн жана ЖКК (жашоо-коммуналдык кызматтар) гана төлөй аласыз. Ошондой эле айына 30 000 рублден ашык акча ала албайсыз. Бардык карта боюнча чектөөлөр реестрден чыккандан кийин гана алынат. Эгер мындай болбосо, банкка кайрылып, реестрде жок экениңизди тастыктаган документти беришиңиз керек.
• ИИМге билдирмейинче жана уруксат албай туруп, сиз башка регионго да, башка батирге да көчө албайсыз.
• Сизге унаа айдоого, сатып алууга, каттоого коюуга жана айдоочулук күбөлүк алууга тыюу салынат.
• Жеке ишкерликти (ИП) жана юридикалык жакты каттоого болбойт.
• Никеге турууга тыюу салынат.

Көзөмөлдөнгөн адамдардын реестринде турган чет өлкөлүк жарандар төмөнкүлөргө милдеттүү:

• Жашаган жери тууралуу маалымдап туруу — ар 7 күн сайын.
• Жашаган жерин өзгөрткөндө ИИМге билдирүү — көчүп барган күндөн тартып 3 календардык күндүн ичинде.
• Россиядан чыгып кетүүдө ИИМге алдын ала маалымат берүү — чыгууга кеминде 2 жумуш күнү калганда, дата, жер жана маршрут тууралуу.

Кайрылуу жашаган жериңиз боюнча ИИМдин аймактык бөлүмүнө же «ГосУслуги» аркылуу жүргүзүлөт.
Эгер чет өлкөлүк жаран белгиленген талаптарды эки жолудан ашык аткарбаса, ага карата депортация жөнүндө чечим кабыл алынат.

Реестрге кирген учурда бардык миграциялык документтериңиздин актуалдуулугун жана тууралыгын кылдат текшериңиз.

Реестрге киргизилишинин мүмкүн болгон себептерин тезирээк аныктоо үчүн «РосМигрант» тиркемесин колдонуңуз:

• тиркемеде кыска сурамжылоодон өтүңүз
• реестрге киргизилишинин мүмкүн болгон себептеринин толук тизмесин алыңыз

Сиз реестрге киргизилгениңиз тууралуу иш берүүчүңүзгө сөзсүз кабарлаңыз. Колдонуудагы мыйзамдарга ылайык, эгер чет өлкөлүк жаран көзөмөлдөнгөн адамдардын реестринде болсо, иш берүүчү аны ишке чыгарууга укуксуз.

Эгер аныкталган мыйзам бузуу оңдолсо боло турган болсо, аны мүмкүн болушунча тез арада оңдоңуз. Жашаган жериңиз боюнча ИИМдин аймактык бөлүмүнө бардык документтериңиз менен кайрылыңыз (паспорт, патент, эмгек келишими, миграциялык каттоо, патенттин төлөмдөрүнүн түбөлүкчөлөрү).

ИИМ кызматкерлери:

• документтериңизди текшеришет,
• реестрге киргизилишинин себебин аныкташат,
• мыйзам бузууну жоюу жана реестрден чыгарылуу үчүн кандай аракеттерди көрүү керектигин түшүндүрүшөт.

Көпчүлүк учурда Россиядан чыгып кетсе, чет өлкөлүк жаран автоматтык түрдө көзөмөлдөнгөн адамдардын реестринен чыгат деген пикир бар. Теориялык жактан бул мүмкүн, анткени жаран РФ аймагында болбой калат. Бирок андан кийин эмне болот?

Россияга кайра киргенде, сизди реестрге киргизген мыйзам бузуулар жоголбойт — тескерисинче, колдонуудагы чектөөлөрдөн улам сизди кайра киргизбей коюшу мүмкүн.

Эгер сиз көзөмөлдөнгөн адамдардын реестрине кирип калсаңыз, мүмкүн болушунча тез арада киргизилишинин так себебин аныктоо маанилүү. Айрым учурларда мыйзам бузуу олуттуу эмес болушу мүмкүн — мисалы, «Амина» тиркемесинде геолокация өчүп калса, бул реестрге киргизилишине себеп болушу мүмкүн. Эгер геолокацияны калыбына келтирип, өз убагында ИИМге кайрылсаңыз, сизди реестрден чыгарышы мүмкүн.

Бирок олуттуу мыйзам бузуулар да бар. Мисалы, эгер сиз патентти төлөбөй, ал жокко чыгарылган болсо, анда сөзсүз түрдө Россиянын аймагынан чыгып кетүүгө туура келет — жаңы патентти бир жылдан кийин гана ала аласыз.

Реестрден кантип чыгууга болот?

Көзөмөлдөнгөн адамдардын реестринен төмөнкү учурларда чыгууга болот:

• мыйзам бузуу олуттуу эмес болуп, аны оңдоого мүмкүн болсо;
• сизди реестрге жаңылыш киргизишсе.

Башка бардык учурларда, көбүнчө РФ аймагынан чыгып кетүүгө туура келет — буга алдын ала даяр болуу керек. Чечим ар бир учурда өзүнчө, мыйзам бузуунун мүнөзүнө жараша кабыл алынат.

Эгер мыйзам бузуу оңдолсо, эмне кылуу керек?

Эгер сизди реестрге киргизүүгө себеп болгон жагдайды жойгон болсоңуз, ИИМге кайрылып, көзөмөлдөнгөн адамдардын реестринен чыгаруу тууралуу арыз беришиңиз керек. Арызда жагдайды толук түшүндүрүп, мыйзам бузуу жоюлганын тастыктаган документтерди тиркөө зарыл.

Россияда көзөмөлдөнгөн адамдардын реестрине киргизилген чет өлкөлүк жаран өлкөдөн кайсы мөөнөттө чыгып кетүүгө милдеттүү экендиги боюнча так белгиленген мөөнөт жок. Бирок реестрде белгиленген милдеттерди аткарбасаңыз, чет өлкөлүк жаранга карата депортация колдонулушу мүмкүн.