Документтерди жоготуп алса эмне кылуу керек — чет элдиктер үчүн нускама

Документтерди кантип калыбына келтирсе болот

Паспорт

Эгер сиз өз өлкөңүздүн жаранынын паспортун жоготуп алган болсоңуз, Россия аймагындагы өз өлкөңүздүн консулдугуна же элчилигине мүмкүн болушунча тез кайрылуу керек.

Паспорт жоголгондо чет элдик жаран эмне кылат:

• Документ жоголгон же уурдалгандыгы тууралуу арыз берүү
• Эгер бар болсо, паспорттун көчүрмөлөрүн берүү
• Шахстыгын тастыктоо (маалыматтар, күбөлөр же консулдук база аркылуу)
• Убактылуу ким экенин тастыктаган документ же жаңы паспорт алуу

📌 Маанилүү: жарактуу паспорту жок болсо, башка документтерди (каттоо, патент, иштөөгө уруксат) тариздөө мүмкүн эмес.

Миграциялык карта

Миграциялык картаны кайдан калыбына келтирсе болот:

• ИИМдин миграция маселелери боюнча бөлүмдөрүндө
• Чек арадан чыгуу жана кайра кирүүдө

Иш-аракеттер тартиби:

• Жакынкы ИИМ бөлүмүнө кайрылуу
• Жоголгондугу тууралуу арыз жазуу
• Паспорт жана кирүүнү тастыктаган документтерди берүү (эгер бар болсо)
• Дубликат же чек арадан өтүү белгисин алуу

📌 Миграциялык картасыз каттоо жана патент жасоодо кыйынчылыктар жаралышы мүмкүн.

Каттоо (регистрация)

Миграциялык эсепке коюу тууралуу отрывной бланкты калыбына келтирүү:

• Кабыл алуучу тарапка кайрылуу (үй ээси, иш берүүчү, мейманкана)
• Миграциялык эсепке кайра каттоо тууралуу билдирме берүү
• ИИМ же МФЦга кайрылуу

Керектүү документтер:

• Паспорт
• Миграциялык карта
• Кабыл алуучу тараптагы турак жай документтери

📌 Эгер жашаган жериңизди алмаштырсаңыз, каттоо кайрадан жасалат.

Патент

Чет элдик жарандын патенти жоголсо эмне кылуу керек:

• Миграция маселелери боюнча аймактык ИИМге кайрылуу
• Айрым аймактарда МФЦ аркылуу дубликат алуу
• Айрым учурларда патентти кайрадан тариздөө

Керектүү документтер:

• Паспорт
• Миграциялык карта
• Салык төлөмдөрүнүн квитанциялары (эгер сакталып калса)
• Калыбына келтирүү арызы

📌 Маанилүү: патент жоголгондо аны мүмкүн болушунча тез калыбына келтирүү керек, болбосо айып пулдар жана иш берүүчү менен көйгөйлөр жаралышы мүмкүн.

Мигранттардын көп кетирген каталары

❌ Ката 1: “Күтөм, балким өзүнөн өзү табылып калат”

Көп мигранттар эч кандай аракет кылбай күтүшөт.

Бирок бул кооптуу, анткени:

• полиция текшергенде документтин жоктугу мыйзам бузуу катары катталат
• миграциялык эсептин мөөнөтү өтө берет
• кечигүүлөр автоматтык түрдө топтолот
• иш берүүчү жумуштан четтетиши мүмкүн

👉 2–3 күн кечигүү да олуттуу болушу мүмкүн.

❌ Ката 2: Полицияга кайрылбоо

Кээ бирөөлөр полицияга баруу керексиз деп ойлошот.

Чынында бул милдеттүү кадам.

Арызсыз:

• жоголгон фактты далилдөө мүмкүн эмес
• документтерди калыбына келтирүү татаал болот
• айып пул коркунучу жогорулайт
• мыйзамдуу жүрүү боюнча суроолор чыгат

👉 Талон-уведомление — расмий коргоочу документ.

❌ Ката 3: Документтерсиз иштөөнү улантуу

Эң олуттуу каталардын бири.

Эгер төмөнкүлөр жок болсо:

• паспорт
• каттоо
• патент

иштөө мыйзамсыз болуп эсептелет.

Натыйжалары:

• айып пул
• патенттин жокко чыгарылышы
• депортация коркунучу
• иш берүүчүгө да айып пул

❌ Ката 4: Статусту текшербөө

Көптөр текшеришпейт:

• патент жарактуубу
• айып пулдар барбы
• контролдонуучу адамдар реестрине түшкөн жокпу

👉 Бул кийин кармоо же текшерүүдө гана билинет.

❌ Ката 5: Шектүү “жардамчыларга” кайрылуу

Көп учурда ортомчулар пайда болуп, “баарын тез жасап беребиз” дешет.

Коркунучтар:

• алдамчылык
• жасалма документтер
• кошумча айып пулдар
• айрым учурларда кылмыш жоопкерчилиги

👉 Бардык иштер расмий органдар аркылуу гана жүргүзүлүшү керек.

Документсиз иштесе болобу?

Жооп: жок.

Төмөнкүлөр жок болсо:

• паспорт
• каттоо
• жарактуу патент

иш мыйзамсыз деп эсептелет.