
01.01.2027дан бошлаб даромад ва оиланинг таъминоти бўйича янги талаблар: қандай риоя қилиш ва статусни йўқотмаслик
2027 йил 1 январдан кучга кирадиган ўзгаришлар Россияда чет эл фуқароларининг ҳуқуқий мақоми тўғрисидаги Федерал қонунига 2026 йил 26 июлда қабул қилинган 241‑ФЗ рақамли Федерал қонуни билан киритилди. Россияда ишлаётган чет эл фуқароси ўзини ва Россияда унинг ижарасида бўлган ва мамлакатда турган оила аъзоларини ҳудудий коффициентни инобатга олган ҳолда меҳнатга бўлган минимал даромаддан кам бўлмасдан таъминлаши шарт. Патент асосида ишловчи ходимлар учун қонун ота‑онасининг патенти амал қилиш муддати билан боғлиқ алоҳида қоидаларни, шу жумладан ноқонуний бўлмаган болаларнинг туриш муддати ва патент бўйича аванс тўловларни тўлаш тартибини белгилайди.
Янги талаблар кимларга татбиқ этилади
Янги жиҳозлар Россия Федерациясида ишлаётган чет эл фуқароларига қаратилган. Даромад даражаси бўйича талаб ишчининг ўзига ва Россияда унинг ижарасида бўлиб турган оила аъзоларига тааллуқли. Патент асосида ишловчи шахслар учун қонун ноқис ёшдаги болаларнинг туриш муддатини узайтириш ва бу узайтириш шартларига оид қўшимча меъёрларни белгилайди.
Қонуннинг асосий меъёрлари
2026 йил 26 июлдаги 241‑ФЗ рақамли Федерал қонунида белгиланган асосий меъёрлар қуйидагича:
- Россияда ишлаётган чет эл фуқароси ўзини ва ижарадаги оила аъзоларини ҳудудий коэффицентни инобатга олган ҳолда меҳнатга бўлган минимал даромаддан кам бўлмасдан таъминлаши керак;
- агар меҳнат фаолияти бир вақтнинг ўзида бир нечта субъектларда амалга оширилса, ҳисоб-китоб энг катта прожиточный минимумга эга бўлган ҳудуд бўйича олиб борилади;
- патент асосида ишловчи ходимлар учун ноқис ёшдаги болаларнинг вақтинча туриш муддати ота‑онанинг патенти амал қилган муддатгача узайтирилади, аммо болалар 18 ёшга тўлгунча кўриш билан чекланади, бунда патент бўйича аванс тўловлар ўз вақтида тўланиши шарт;
- бола 18 ёшга тўлганда у ёки Россиядан 30 кун ичида чиқиб кетиши ёки ўз мустақил қонуний асоси учун ариза топшириши, жумладан патент учун ариза бериб аванс тўловларни тўлаши шарт;
- если патент родителя не продлён или аннулирован, родитель вместе с несовершеннолетними детьми обязан выехать из Российской Федерации в течение 15 дней при отсутствии иных законных оснований для временного пребывания.
Даромад талаби қандай ҳисобланади
Керакли даромад даражасини ҳисоблаш меҳнат фаолияти амалга оширилаётган Россия Федерациясининг субъектда қабул қилинган прожиточный минимумдан бошланади. Бу кўрсаткичга тегишли субъекте белгиланган ҳудудий коэффицент қўлланади. Агар ходим бир вақтнинг ўзида икки ёки ундан кўп ҳудудларда ишласа, текшириш мақсадида улар иштирок этган ҳудудлар ичида энг юқори прожиточный минимумга эга бўлган субъекта кўрсаткичидан фойдаланилади.
Қонун ишчининг ўзи ва Россияда унинг ижарасида бўлган ҳар бир оила аъзоси учун кўрсатилган даражадан кам бўлмаслик мажбуриятини белгилайди. Амалда бу янги талабларга мувофиқликни баҳолашда ходимнинг умумий даромад манбалари ва Россияда бўлиши билан боғлиқ ижарадаги аъзоларни таъминлаш харажатлари ҳисобга олинади деганидир.

Патент асосида ишловчи ходимлар болалари учун қоидалар
Патент асосида ишловчи шахслар учун қонун ноқис ёшдаги болаларнинг вақтинча туриш муддатини ота‑онанинг патенти билан боғлайди. Бундай муддатлар патент амал қилиши давригача узайтирилади, аммо болалар 18 ёшга тўлгунгача чекланади ва фақат патент бўйича аванс тўловлар ҳар бир болани ҳисобга олган ҳолда ўз вақтида тўланса амал қилади.
18 ёшга тўлганидан сўнг шахс ёки Россиядан 30 кун ичида чиқиб кета олиши, ёки ўзининг қонуний асосини расмийлаштириши керак — жумладан патент учун ариза топшириб тегишли аванс тўловларни тўлаш. Агар ота‑онанинг патенти узайтирилмаса ёки бекор қилинса, ота‑она ва ноқис ёшдаги болалар алоҳида қонуний асослар мавжуд бўлмаса 15 кун ичида мамлакатдан чиқиб кетишлари шарт.
Янги талабларга риоя қилиш учун босқичма‑босқич амаллар
- Ишлаётган субъектларингиздаги прожиточный минимум миқдори ва ҳудудий коэффицент мавжудлигини аниқланг. Ушбу маълумотлар керакли даромад миқдорини ҳисоблаш учун зарур бўлади.
- Оилавий бюджетни қайта ҳисобланг: жами даромадни сизга ва ҳар бир ижарадагиларга керакли даража билан солиштиринг. Барча доимий даромад манбалари ва оилани таъминлашга мажбурий харажатларни ҳисобга олинг.
- Агар сиз бир нечта ҳудудда ишласангиз, ҳисоблаш учун иштирок этган территориялар орасидаги энг катта прожиточный минимумга эга субъектнинг кўрсаткичидан фойдаланинг.
- Патент асосида ишловчи ходимлар учун аванс тўловларни ўз вақтида тўлашга эътибор қаратинг ва патент бўйича мажбурий тўловларни ҳисоблашда ҳар бир болани инобатга олинг.
- Бола 18 ёшга тўлганида 30 кунлик муддат ичида чиқиб кетиш ёки унинг учун ўз мустақил қонуний асосни расмийлаштириш (жумладан патент учун ариза бериш ва аванс тўловларни тўлаш) бўйича олдиндан қарор қабул қилинг.
- Патент узайтирилмаса ёки бекор қилинса, агар шахсларда бошқа қонуний асослар бўлмаса 15 кун ичида чиқиб кетиш талабидан келиб чиқиб ҳаракат қилинг.
Қайси ҳужжатлар ва ҳаракатлар керак бўлади
- тегишли субъектлардаги прожиточный минимум миқдори ва ҳудудий коэффицент мавжудлиги ҳақидаги маълумотларни текшириш;
- қонун талабларини инобатга олган ҳолда ходимнинг ва ҳар бир ижарадагининг даромадини ҳисоблаш;
- патент бўйича аванс тўловларни амалдаги тартиб ва муддатларда ўз вақтида тўлаш;
- зарур бўлса — 18 ёшга тўлган шахс учун патентга ариза топшириш ва тегишли аванс тўловларни тўлаш;
- текширишлар доирасида тақдим этиш учун уруғланиш муносабатларини ва оила аъзоларининг ижарада эканини тасдиқловчи ҳужжатларни тайёрлаш.
Статусга таъсири қачон бўлиши мумкин
Қонун талаблари бажарилмаслиги туришнинг қонунийлиги бўйича текширишларга ва қонунда белгиланган муддатларда чиқиб кетиш талабига олиб келиши мумкин. Хусусан, агар ота‑онанинг патенти узайтирилмаса ёки бекор қилинса, ота‑она ноқис ёшдаги болалар билан бирга бошқа қонуний асослар бўлмаса 15 кун ичида чиқиб кетишлари керак. Шундай қилиб, даромад даражасига оид талабни бажармаслик ходимнинг туриш учун қонуний асосига оид тегишли текширишларни келтириши мумкин.
Часто задаваемые вопросы
Бир неча ҳудудда ишласам, қандай ҳисоблаш керак?
Ишлаётган ҳудудларингиз орасида энг юқори прожиточный минимумга эга бўлган субъектнинг кўрсаткичи ва унинг ҳудудий коэффиценти қўлланилади.
Даромад талаблари кимларга татбиқ этилади?
Ушбу талаб ходимнинг ўзига ва Россияда унинг ижарасида бўлган оила аъзоларига қаратилган.
Болаларни ота‑онанинг патенти муддатидан кўпроқ қолдириш мумкинми?
Ноқис ёшдаги болаларнинг вақтинча туришини узайтириш фақат ота‑онанинг патенти амал қилиш муддатигача ва патент бўйича аванс тўловлар ўз вақтида тўланган ҳолда мумкин.
давлат божи на патент 2026 — қаердан маълумот олиш мумкин?
Қонун патент бўйича аванс тўловларини тўлашни талаб қилади; давлат божи миқдори ва уни тўлаш тартиби ҳамда тўлаш муддатлари ҳақидаги маълумотларни амал қилувчи тартиб ва тегишли регламентлардан аниқлаш керак. Қонун матнида аниқ сумма кўрсатилмаган.
Тавсиялар
Янги талабларни инобатга олган ҳолда оилавий бюджетни режалаштиринг ва патентни узайтириш ҳамда аванс тўловларни тўлаш муддатларини назорат қилинг. Саволлар туғилса, аризаларни тайёрлаш ва топшириш, шунингдек даромад талаблари ва туриш асосларини тасдиқлаш учун амал қилувчи регламент ва шакллардан фойдаланинг.
Ҳудудий коэффицент қандай қўлланади
Ҳар бир субект худудий коэффицентни белгилайди. У прожиточный минимумга шу субъектда қўлланади. Агар сиз икки ва ундан ортиқ ҳудудларда ишласангиз, иштирок этган ҳудудлар ичида энг катта прожиточный минимумга эга бўлган субъектни олиб, ушбу энг юқори кўрсаткич ва унинг коэффиценти асосида даромад талаби ҳисобланади.

Патент бўйича тўловларга боғлиқ болаларнинг узайтирилиши
Болаларнинг туриши ота‑онанинг патенти амал қилиш муддатигача узайтирилади, бунда патент бўйича аванс тўловлар ўз вақтида тўланган бўлиши шарт. Агар аванс тўловлар ўз вақтида тўланмаса, узайтириш бўлмайди ва болаларга бошқа асос талаб этилади ёки қонунда белгиланган муддатларда чиқиб кетишлари керак бўлади.
Бола 18 ёшга тўлганида нима қилиш керак
18 ёшдан сўнг ота‑онанинг патентига кўра узайтириш амал қилмайди. Катта шахснинг икки йўли бор: Россиядан 30 кун ичида чиқиб кетиш ёки ўзининг қонуний асосини расмийлаштириш, масалан патент олиш ва аванс тўловларни тўлаш. Қарорни олдиндан қабул қилиш зарур, шу тарзда муддат ва туриш тартибини бузмаслик мумкин.
Патент узайтирилмаслиги ёки бекор қилинишининг оқибатлари
Агар ота‑онанинг патенти узайтирилмаса ёки бекор қилинса ва бошқа қонуний асослар мавжуд бўлмаса, ота‑она ва унинг ноқис ёшдаги болалари 15 кун ичида Россиядан чиқиб кетиши шарт. Муддатга риоя қилмаслик кейинги статус ва келажакдаги киришлар учун хавф туғдириши мумкин.
Стандарт хатолар ва уларни қандай олдини олиш мумкин
- Керакли даромадни ҳисоблашда барча ижарадагиларни киритмаслик. Россияда сиз билан бўлган ва ижарада бўлган кимлар эканини текширинг.
- Бир неча субъектларда ишлаганда «ўртача» ҳудудни олиб ҳисоблаш. Ҳисоблаш учун иштирок этган ҳудудлар орасида энг юқори прожиточный минимумга эга субъект керак.
- Болани инобатга олмай патент учун аванс тўлаш. Болаларнинг туришини узайтириш учун ҳар бир болани ҳисобга олиб тўлаш керак.
- 18 ёшга тўлишда қарорларни кечиктириш. Чиқишни ёки ўз мустақил асосни расмийлаштиришни олдиндан тайёрланг, шу билан 30 кун ичида муддатга риоя қилган бўласиз.


